کۆمیتەی وەزیرانی ئەنجوومەنی ئەورووپا لە کۆتایی کۆبوونەوە چڕوپڕەکانی خۆیدا لە شاری ستراسبۆرگی فەرەنسا، بڕیارێکی گرنگ و یاسایی سەبارەت بە ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ و زیندانیانی سیاسی لە تورکیا دەرکرد. لەم بڕیارە نوێیەدا، ئەنجوومەنی ئەورووپا بە شێوەیەکی فەرمی و دەستبەجێ داوای ئازادکردنی سەڵاحەدین دەمیرتاش و فیگەن یوکسەکداغ، هاوسەرۆکانی پێشووی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) دەکات. ئەم کۆبوونەوەیە کە لە نێوان ٩ بۆ ١١ـی حوزەیرانی ٢٠٢٦ بەڕێوەچوو، تیشکی خستە سەر پێشێلکارییە بەردەوامەکانی دەوڵەتی تورکیا بەرامبەر بە بڕیارەکانی دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەورووپا (ECtHR) و داوای گەڕانەوەی مافە مەدەنی و سیاسییەکانی ئەم ڕێبەرە کوردانەی کرد.
کۆمیتەی وەزیران کە وەک باڵی جێبەجێکاری ئەنجوومەنی ئەورووپا کاردەکات بۆ چاودێریکردنی جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دادگای ئەورووپا، لە ١٥٦٣ـەمین کۆبوونەوەی خۆیدا دۆسیەی زیندانیانی سیاسی کوردی خستە بەر باس. کۆمیتەکە جەختی لەوە کردەوە کە ئەو پاساو و تۆمەتانەی لەلایەن دادگا ناوخۆییەکانی تورکیاوە بۆ ڕاگرتن و سزادانی دەمیرتاش و یوکسەکداغ بەکارهێنراون، بە هیچ شێوەیەک بنەمای یاساییان نییە و لەگەڵ پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤدا ناگونجێن. بەپێی بڕیارەکانی پێشووی دادگای مافەکانی مرۆڤی ئەورووپا، ڕاگرتنی ئەم سیاسەتمەدارانە تەنها بۆ مەبەستی سیاسی و سەرکوتکردنی دەنگی ئۆپۆزسیۆن بووە، نەک لەبەر بوونی بەڵگەی تاوانکاریی ڕاستەقینە.
لە چوارچێوەی بڕیارە نوێیەکەدا، کۆمیتەی وەزیرانی ئەنجوومەنی ئەورووپا چەند خاڵێکی سەرەکی و هۆشداری توندی ئاراستەی ئەنقەرە کردووە. ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ ئاماژە بەوە دەکات کە ئەم مەرج و داواکارییانە ڕاستەوخۆ پەیوەستن بە بنەماکانی دیموکراسی و سەروەریی یاسا لە ناوچەکەدا. گرنگترین داواکارییەکانی کۆمیتەکە لەم خاڵانەدا کورت دەبنەوە:
پێشوازی لە ئازادکراوانی پێشوو: کۆمیتەکە بە ئەرێنییەوە هەڵسەنگاندنی بۆ دۆخی ئەو چالاکوان و لایەنگرانە کرد کە پێشتر لەسەر هەمان دۆسیەی هاوسەرۆکانی هەدەپە گیرابوون و لە ئێستادا ئازاد کراون.
گێڕانەوەی دەستبەجێی مافە سیاسییەکان: داوا لە تورکیا کراوە کە بە زووترین کات مافی هەڵبژاردن و خۆکاندیدکردن بۆ داواکاران و لایەنە زیانمەندەکان بگەڕێنێتەوە. کۆمیتەکە داوای کردووە کە کۆتایی بە سەرجەم شوێنەوارە نەرێنی و یاساییەکانی ئەم سزایە سیاسییانە بهێنرێت. هەر لەم چوارچێوەیەدا، ئەنجوومەنی ئەورووپا داوای ڕوونکردنەوەی بەپەلەی کردووە لەسەر ئەوەی ئایا بورجو چەلیک ئۆزکان، پەرلەمانتاری پێشووی هەدەپە، مافی سیاسی و بەشداریکردنی لە هەڵبژاردنەکاندا بۆ گەڕاوەتەوە یان نا.
زانیاری لەسەر پرسی کورد: ئەنجوومەنەکە داوای لە بەرپرسانی تورکیا کردووە کە ڕاپۆرت و زانیاری ڕوون پێشکەش بکەن سەبارەت بەو هەنگاو و پلانانەی کە بۆ چارەسەرکردنی ئاشتیانەی پرسی کورد ناویانە. ئەم بابەتەش لە لایەن کۆمیسیۆنی دیموکراسی، خوشک-برایەتی و یەکگرتنی نەتەوەیی بە وردی چاودێری دەکرێت.
سەرەڕای بڕیارە توندەکانی کۆمیتەکە سەبارەت بە ئازادکردنی سەڵاحەدین دەمیرتاش، بەشێکی زۆری چالاکوانان و گەلی کورد ڕەخنە لە پەراوێزخستنی پرسی گۆشەگیریی عەبدوڵڵا ئۆجەلان (ئاپۆ) دەگرن. لە کاتێکدا کە لە کۆبوونەوەکانی مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٥ـدا، کۆمیتەکە دۆسیەی ناسراو بە گرووپی قوربانی تاوتوێ کردبوو کە دۆسیەی ئۆجەلانیشی تێدابوو، بەڵام لەم کۆبوونەوە نوێیەی حوزەیرانی ٢٠٢٦ـدا هیچ ئاماژەیەک بە مافی هیوا و پێشێلکارییە بەردەوامەکانی سەر گۆشەگیریی ناوبراو نەکراوە و ئەم پرسە بۆ جارێکی تر خرایە پەراوێزەوە. ئەم هەڵوێستەی ئەنجوومەنی ئەورووپا لەلایەن ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤەوە بە جۆرێک لە دووفاقی لە مامەڵەکردن لەگەڵ دۆسیە مرۆییەکاندا سەیر دەکرێت.
وەک ڕێکخراوێکی داکۆکیکار لە مافەکانی مرۆڤ، ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ پێی وایە کە بڕیارەکانی کۆمیتەی وەزیران دەبێت لەلایەن کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییەوە پشتگیری لێبکرێت تا فشارێکی ڕاستەقینە لەسەر تورکیا دروستببێت. تورکیا وەک وڵاتێکی واژۆکاری ڕێککەوتننامەی مافەکانی مرۆڤی ئەورووپا، بەپێی ماددەی ٤٦ـی ڕێککەوتننامەکە پابەندە بە جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دادگای ستراسبۆرگ. بەردەوامی سەرپێچییەکانی ئەنقەرە تەنها پاشەکشەی دیموکراسی نییە لەو وڵاتەدا، بەڵکو بێڕێزیکردنێکی ئاشکرایە بە دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان. بڕیار وایە لە کۆبوونەوەی ١٥٦٩ـیەمینی کۆمیتەی وەزیراندا کە لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٦ بەڕێوەدەچێت، جارێکی دیکە هەڵسەنگاندن و بەدواداچوونی ورد بۆ ڕادەی پابەندبوونی تورکیا بە ئازادکردنی دەمیرتاش و یوکسەکداغ بکرێتەوە.
کۆتاییهێنان بە سیاسەتی گرتن و سزادانی بەکۆمەڵی دەنگە ناڕازییەکان و ڕێبەرانی کورد، یەکەمین هەنگاوە بەرەو دیموکراسییەکی ڕاستەقینە لە تورکیا. ئەنجوومەنی ئەورووپا بە دەرکردنی ئەم بڕیارانە جارێکی تر ڕەوایەتی یاسایی دۆسیەی زیندانیانی سیاسی کوردی نیشانی جیهان دایەوە. پێویستە دەسەڵاتدارانی تورکیا بزانن کە دواخستنی ئازادکردنی سەڵاحەدین دەمیرتاش و هاوڕێکانی، دۆخی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی ئەو وڵاتە زیاتر ئاڵۆز دەکات. ئێمە لە ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ بەردەوام دەبین لە چاودێریکردنی وردی ئەم دۆسیەیە و داوای پاڵپشتی زیاتر لە ناوەندە جیهانییەکان دەکەین بۆ پاراستنی شکۆ و مافەکانی مرۆڤ لە تەواوی ناوچەکەدا.