کوشتنی چالاکانی کورد لەلایەن سوپای پاسدارانەوە لە کرماشان؛ تراژیدیایەکی نوێی مافی مرۆڤ

ڕەوشی مافەکانی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕۆژ بە ڕۆژ بەرەو دۆخێکی نالەبارتر هەنگاو دەنێت، بە جۆرێک کە دەزگا ئەمنییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ دەمکوتکردنی دەنگە ناڕازییەکان پەنا دەبەنە بەر توندوتیژترین شێوازەکانی سەرکوت. لە نوێترین و پڕمەترسیترین کردەوەدا، کوشتنی چالاکانی کورد لەلایەن سوپای پاسدارانەوە لە پارێزگای کرماشان شەپۆلێکی نوێی تووڕەیی و نیگەرانیی بەرفراوانی لێکەوتووەتەوە. بەپێی ئەو زانیارییانەی بە ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ گەیشتوون، بەرەبەیانی ڕۆژی پێنجشەممە، دوو برای تێکۆشەر و چالاکوانی بواری فەرهەنگی و مەدەنی بە ناوەکانی مەیسەم وەیسی و موجتەبا وەیسی، لە ئەنجامی گەمارۆدان و دەستڕێژی چەکداری هێزەکانی سوپای پاسداران لە ناوچەی داڵاهۆ گیانیان بەخت کرد.

ئەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییە لە کاتژمێر ٤ـی بەرەبەیانی ڕۆژی پێنجشەممەدا ئەنجامدراوە، کاتێک هێزە چەکدارەکانی سوپای پاسداران هەڵیانکوتاوەتە سەر گوندی قەڵا کەوەش لە ناوچەی داڵاهۆ. شوێنی حەوانەوە و پەناگەی نهێنیی ئەم دوو برایە لە چوار لای جیاوازەوە بێ هیچ جۆرە هۆشدارییەکی پێشوەختە دراوەتە بەر دەستڕێژی گوللـە. بەهۆی قورسیی هێرشەکە و چڕیی فیشەکەکانەوە، مەیسەم و موجتەبا وەیسی لە شوێنی ڕووداوەکەدا و بە شێوەیەکی کتوپڕ گیانیان بەخت کردووە. لە لایەکی ترەوە، چارەنووسی هاوڕێیەکی نزیکیان بە ناوی فەرشاد حاتەمیپوور کە خاوەنی ئەو ماڵە بووە هێشتا بە ناڕوونی ماوەتەوە و بنەماڵەکەی هیچ زانیارییەکیان لەسەر دۆخی تەندروستی یان شوێنی دەستبەسەرکردنی نییە.

چالاکانی کلتوری کورد لە کرماشان و مێژووی خەباتی مەدەنییان

مەیسەم وەیسی و موجتەبا وەیسی لە دەڤەری کرماشان بە کەسایەتی گەنج، دڵسۆز و خۆشەویست لە نێوان جەماوەردا ناسرابوون. ئەوان شوێنکەوتووی ئایینی یارسان بوون و هەمیشە هەوڵیان دەدا لە ڕێگەی کار و داهێنانی کولتوورییەوە پارێزگاری لە ناسنامەی نەتەوەیی و ئایینیی خۆیان بکەن. گرنگترین خاڵەکانی کار و چالاکییەکانی ئەم دوو برایە لەم چەند بوارەدا کورت دەکرێنەوە:

  • دامەزراندنی کتێبخانەی کوردیی دەرەدرێژ لە کرماشان کە وەک بنکەیەکی ڕۆشنبیری و پەروەردەیی بۆ لاوان و منداڵانی گەڕەکە پەراوێزخراوەکان خزمەتی دەکرد.

  • ڕۆڵی کاریگەر لە بەڕێوەبردن و ڕێکخستنی جەژنە نەتەوەییەکانی نەورۆزی کوردی لە ناوچە جیاجیاکانی پارێزگاکەدا.

  • بەشدارییە بەردەوامەکانی موجتەبا وەیسی وەک وەرزشوانێکی لێهاتوو و خاوەن مەدالیای زۆرانبازی لەسەر ئاستی کرماشان.

  • داکۆکیکردنی بێوچان لە ناسنامەی پەیڕەوانی ئایینی یارسان لە بەرامبەر سیاسەتەکانی جیاکاریی ڕژێمدا.

ئەم پێشینە درەوشاوەیەیان وای لێکردبوون کە بەردەوام لە ژێر چاودێری و هەڕەشەی دەزگا ئەمنییەکانی ڕژێمدا بن. موجتەبا وەیسی پێشتر لە کاتی ئامادەکارییەکانی بەڕێوەبردنی ڕێوڕەسمی نەورۆزدا بە توندوتیژی دەستبەسەرکرا و دوای چەندین ڕۆژ ڕاگرتن لە ژووری تاکەکەسی زیندانی دێزڵئاوا، بە بارمتەیەکی قورسی ٧٠٠ ملیۆن تمەنی ئازاد کرا. مەیسەم وەیسیش چەندین جار بەهۆی چالاکییە مەدەنی و نەتەوەییەکانییەوە لە گەڕەکی یارساننشینی دەرەدرێژ لێپرسینەوە و بەدواداچوونی دادوەریی بۆ کرابوو. ئەوان لە دوای خۆپیشاندانەکانی بەفرانباری ساڵی ڕابردوو، ناچار بوون بەهۆی مەترسیی ڕاستەوخۆ لەسەر گیانیان بە نهێنی ژیان بەسەر ببەن.

کوشتنی چالاکانی کورد لەلایەن سوپای پاسدارانەوە وەک سیاسەتێکی تیرۆریستیی دەوڵەت

ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ جەخت دەکاتەوە کە ئەم شێوازە لە سڕینەوەی فیزیکی و تەقەکردنی بێ مۆڵەت لە چالاکوانانی سڤیل، بەشێکە لە سیاسەتی تیرۆری دەوڵەتی و سیستەماتیکی کۆماری ئیسلامیی ئێران. دەسەڵاتداران لە جیاتی پرۆسەیەکی دادپەروەرانەی دادگاییکردن، پەنا دەبەنە بەر تیرۆرکردنی ڕاستەوخۆی جیابیران و کەسایەتییە مەدەنییەکان بۆ دروستکردنی ترس و تۆقاندن لە ناو کۆمەڵگەدا. کوشتنی چالاکانی کورد لەلایەن سوپای پاسدارانەوە پێشێلکارییەکی زەق و ئاشکرای پەیماننامە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤە و بە تاوانی دژی مرۆڤایەتی دادەنرێت.

ئەم جۆرە هێرشانە بێ هیچ ڕێزگرتنێک لە مافی ژیان ئەنجام دەدرێن، لە کاتێکدا دەکرابوو بەپێی پێوەرە یاساییەکان مامەڵە لەگەڵ تۆمەتباراندا بکرێت. کۆماری ئیسلامی بە پاساوی ئەمنی، هەوڵی شەرعییەت دان بەم کارە دڕندانەیە دەدات، بەڵام بۆچوونی ڕای گشتی و دامەزراوەکانی مافی مرۆڤ تەواو پێچەوانەیە و ڕژێم بە تێکدەری ئاشتی و کەرامەتی مرۆڤ دەزانێت.

داواکارییە فەرمییەکانی ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ بۆ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی

ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ وێڕای دەربڕینی نیگەرانیی قووڵی خۆی لەسەر چارەنووسی فەرشاد حاتەمیپوور، داوا لە ناوەندە جیهانییەکان دەکات بێدەنگ نەبن بەرامبەر بەم زنجیرە تاوانانە. بەرپرسیارێتیی ڕاستەوخۆی کوشتنی مەیسەم و موجتەبا وەیسی لە ئەستۆی فەرماندەیی گشتیی سوپای پاسدارانی پارێزگای کرماشانە و پێویستە سەرکردەکانی ئەم دامەزراوەیە لە دادگا نێودەوڵەتییەکاندا ڕووبەڕووی سزای یاسایی ببنەوە.

ئێمە بە پشتبەستن بە بنەما جیهانییەکانی مافی مرۆڤ، داواکارییەکی بەپەلە ئاراستەی کۆمیسیاری باڵای مافەکانی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان و مای ساتۆ، ڕاپۆرتنێری تایبەتی کاروباری مافی مرۆڤی ئێران دەکەین، تا لێکۆڵینەوەیەکی بێلایەن و ڕاستەوخۆ لەسەر ئەم کوشتنە نایاساییە ئەنجام بدەن و گوشار بخەنە سەر کۆماری ئیسلامی بۆ پاراستنی گیانی هاووڵاتیان.

لە کۆتاییدا، کوشتنی چالاکانی کورد لەلایەن سوپای پاسدارانەوە پەیامێکی ڕوونی دەسەڵاتدارانی تارانە کە دەیانەوێت هەموو دەنگێکی ناڕازی و زیندوو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە خوێن کپ بکەنەوە. بەڵام مێژووی بزووتنەوەی ڕەوای کورد نیشانی داوە کە ئەم جۆرە سڕینەوە فیزیکییانە تەنها ئیرادەی گەل بۆ ئازادی و دادپەروەری بەهێزتر دەکات. ڕێکخراوی ئاشتی بۆ مافی مرۆڤ هاوسۆزی و سەرەخۆشیی خۆی بۆ بنەماڵەی وەیسی و هاوڕێیانیان ڕادەگەیەنێت و پەیمان دەدات کە تا سزادانی ئەنجامدەرانی ئەم تاوانە، بەردەوام بێت لە گەیاندنی دەنگی کپکراوی قوربانیان بە جیهان.